Hoe voeding het darmmicrobioom beïnvloedt

Hoe voeding het darmmicrobioom beïnvloedt

In het vorige artikel van deze serie werd uitgelegd dat het darmmicrobioom bestaat uit een complex ecosysteem van bacteriën dat voortdurend reageert op omstandigheden in het lichaam.

Een van de belangrijkste factoren die invloed hebben op de samenstelling van dit ecosysteem is voeding.

Wat we eten bepaalt voor een groot deel welke bacteriën in de darm kunnen groeien en welke minder kans krijgen.

Darmbacteriën leven van wat wij eten

Veel bacteriën in de darm gebruiken onderdelen van voeding als energiebron. Vooral stoffen die het lichaam zelf moeilijk kan verteren, zoals bepaalde voedingsvezels, bereiken de dikke darm vrijwel onverteerd.

Daar worden ze afgebroken door darmbacteriën.

Op die manier vormt voeding niet alleen brandstof voor het lichaam, maar ook voor het microbioom.

Wanneer het voedingspatroon verandert, kan ook de samenstelling van de darmflora veranderen.

De rol van voedingsvezels

Voedingsvezels vormen een belangrijke voedingsbron voor veel darmbacteriën.

Deze vezels komen voor in onder andere:

  • groenten
  • fruit
  • peulvruchten
  • noten en zaden
  • volkoren granen

Wanneer bacteriën vezels fermenteren ontstaan verschillende stoffen die weer invloed kunnen hebben op processen in de darm en daarbuiten.

Deze fermentatieproducten spelen onder andere een rol bij de gezondheid van de darmwand en bij metabole processen.

Polyfenolen en plantstoffen

Naast vezels bevatten veel plantaardige voedingsmiddelen ook polyfenolen.

Dit zijn bioactieve stoffen die voorkomen in bijvoorbeeld:

  • bessen
  • cacao
  • thee
  • koffie
  • kruiden
  • groenten en fruit

Polyfenolen kunnen door darmbacteriën worden omgezet in andere stoffen die door het lichaam worden opgenomen.

Tegelijkertijd kunnen deze stoffen ook invloed hebben op de groei van bepaalde bacteriën in de darm.

Diversiteit van bacteriën

Onderzoekers kijken vaak naar de diversiteit van het microbioom. Dit verwijst naar het aantal verschillende bacteriesoorten dat in de darm aanwezig is.

Een voedingspatroon met een grote variatie aan plantaardige voedingsmiddelen wordt vaak geassocieerd met een grotere microbiële diversiteit.

Dit betekent niet dat één specifiek voedingsmiddel verantwoordelijk is voor een gezond microbioom. Meestal gaat het om het gehele voedingspatroon.

Ultraverwerkte voeding

Ook sterk bewerkte voedingsmiddelen kunnen invloed hebben op het microbioom.

Voedingspatronen met veel ultrabewerkte producten bevatten vaak minder vezels en minder variatie aan plantstoffen.

Hierdoor krijgen sommige bacteriën minder voedingsstoffen die zij normaal gebruiken voor fermentatie.

Het effect van ultrabewerkte voeding op het microbioom is een actief onderzoeksgebied en wordt steeds beter onderzocht.

Voeding als onderdeel van het ecosysteem

Het microbioom laat zien dat voeding niet alleen invloed heeft op het lichaam zelf, maar ook op de micro-organismen die in de darm leven.

Veranderingen in voeding kunnen daardoor indirect invloed hebben op processen zoals vertering, immuunreacties en metabole regulatie.

Het microbioom vormt daarmee een extra schakel tussen voeding en gezondheid.


In het volgende artikel kijken we naar fermentatie en traditionele voedingsmiddelen zoals yoghurt, kefir, kimchi en zuurdesembrood, en waarom deze voedingsvormen al eeuwenlang deel uitmaken van menselijke voeding.



Wil je verder lezen over metabolisme en voeding, dan kunnen deze artikelen interessant zijn: